Hướng Dẫn Cờ Tướng Khai Cuộc, Các - Vuonxavietnam.net. Từ đó tàn cuộc của người sử dụng cũng trở thành trsinh hoạt cần dễ dàng rộng. Hầu hết hồ hết cao thủ cờ tướng tá mọi cho rằng Việc thế kiên cố Trần Gia Hưng tốt nghiệp trường Đại Học Khoa Học Xã Chơi cờ online – Cách đánh cờ Tướng ở thế Tàn cuộc (Phần2) Trong phần 1 trước chúng ta đã được biết đến các thế tàn cuộc nghệ thuật và thực dụng thì đến bài này chúng ta sẽ tìm hiểu thêm về một số nguyên tắc cơ bản mà không thể bỏ lỡ khi chơi Cờ Tướng Cờ tàn thực dụng là những thế cờ căn bản được đúc kết lại từ kinh nghiệm thực chiến của các cao thủ. Cờ tàn cuộc tổng kết lại cho người chơi nguyên tắc đi của những thế cờ chung căn bản. Các bạn đừng quên theo dõi và cập nhật cách chơi cờ vua hay, để nâng cao khả năng triển khai tàn cuộC nhé. Các thế cờ tàn cuộc trong cờ vua rất đa dạng Lưu ý khi chơi cờ tàn. Cách nghiên cứu cờ tàn sau đó suy ngược để tìm hiểu trung cuộc, khai cuộc. Thời gian qua “Hội cờ TP. Hồ Chí Minh” nghiên cứu được một số thế trận và sưu tầm được một số tài liệu về cờ tàn thực dụng. Nay tiếp tục sưu tầm các ván Cờ thế kể cả những ván được bày ở các vỉa hè đánh cuộc ăn tiền, để xuất bản quyển “Cờ Tàn . Tàn cuộc là gì? Các loại tàn cuộc trong cờ vua. Nội dung bài viết chọn nhanh 1. Khái niệm, nhiệm vụ, đặc tính, các nguyên tắc trong tàn cuộc2. Phân loại tàn cuộcThể dục thể thao Khái niệm, nguồn gốc, đặc điểm, chức năngKỹ thuật phát cầu thấp gần, cao sâu cầu lôngKỹ thuật đánh cầu sát lưới và bỏ nhỏ cầu lôngCác bước di chuyển, bước đơn, kép, đệm trong cầu Tàn cuộc kỹ thuật Tàn cuộc chiến thuật, chiến lược3. Phương pháp nghiên cứu tàn cuộc. 1. Khái niệm, nhiệm vụ, đặc tính, các nguyên tắc trong tàn cuộc a. Tàn cuộc là gì? Thế cờ được coi là tàn cuộc khi thế trận trở nên giản đơn hơn, ván cờ chuyển sang giai đoạn quyết định cuối cùng. b. Nhiệm vụ của giai đoạn tàn cuộc Nếu có ưu thế về số quân hoặc thế trận thì phải cố gắng tận dụng để giành phần thắng. Nếu đối phương chiếm ưu thế ấy, thì phải tự vệ thật vững vàng và dẫn ván cờ về kết quả hòa cuối cùng. Nếu phần trung cuộc không phá được thế cân bằng, thì phải cố gắng giành ưu thế ở giai đoạn cuối cùng này. c. Đặc tính của tàn cuộc Trong giai đoạn tàn cuộc Vua cũng trở thành lực lượng tấn công và phòng thủ tích cực do khả năng chiếu hết đã bị giảm tối đa. Do số lượng quân trên bàn cờ ít, nên giá trị của chúng được tăng lên rất nhiều, đặc biệt là các Tốt. Thông thường ở giai đoạn giữa của ván cờ, kế hoạch tác chiến của các đấu thủ được xác định bằng sở thích và tài tưởng tượng của họ, thì ở tàn cuộc chủ yếu kế hoạch được đặt ra từ đặc tính của thế trận, và không phụ thuộc vào sở trường hay phong cách chơi. Mỗi đấu thủ đều phải chọn một biện pháp như nhau, mỗi biện pháp thường là chuẩn mẫu cho từng dạng thế cờ tàn cuộc và chỉ có biện pháp ấy mới dẫn tới thế cờ tàn cuộc, đạt được mục tiêu đã đề Tàn cuộc kỹ thuật Khi 1 đấu thủ nào đó chiếm ưu thế tuyệt đối về lực lượng so với đối phương thì tìm cách kết thúc ván cờ bằng cách chiếu hết, Vua bên yếu tìm cách chống đỡ. Chúng ta gọi những thế tàn cuộc này là tàn cuộc kỹ thuật. Nhóm này gồm hầu hết các thế cờ tàn đơn giản như Vua + Hậu chống Vua, Vua + Xe chống Vua… Tàn cuộc chiến thuật – chiến lược Là nhóm gồm hầu hết các thế cờ tàn mà thông thường 1 đấu thủ chưa đủ sức chiếu hết đối phương ngay, cho nên phải tìm cách khác để đánh thắng. Có thể bằng cách dẫn Tốt lên phong cấp, tạo ưu thế về lực lượng để đủ sức chiếu hết đối phương. d. Các nguyên tắc trong tàn cuộc Để có thể dẫn dắt ván đấu có hiệu quả trong giai đoạn này, thì người chơi phải nắm vững và tuân thủ các nguyên tắc cần thiết trong giai đoạn này là Tối ưu hoá vị trí của Vua tích cực hoá Vua trong tàn cuộc. Đẩy mạnh tối đa sự hoạt động của các lực lượng còn lại trên bàn cờ. Tổ chức phối hợp chính xác sự hoạt động của các quân. 2. Phân loại tàn cuộc Dựa vào đặc tính của thế trận, người ta chia tàn cuộc thành hai loại Là tàn cuộc kỹ thuật và tàn cuộc chiến thuật – chiến lược. Tàn cuộc kỹ thuật a. Chiếu hết bằng Xe phương pháp chiếu hết là cùng với Vua dồn Vua đối phương vào một góc hoặc cạnh của bàn cờ, buộc Vua đối phương đến lượt đi của mình phải vào thế đối mặt Vua rồi dùng Xe chiếu hết. VD – Ve7, Xa7 – Vh7 Trắng đi trước chiếu hết trong 3 nước 1. Vf7, Vh6 h8 2. Xa5, Vh7 3. Xh5 . b. Chiếu hết bằng Hậu Hậu là quân mạnh nhất có thể cơ động như Xe và Tượng, nên chiếu hết bằng Hậu đơn giản hơn nhiều so với Xe. Phương pháp giống như chiếu hết bằng Xe nhưng phải lưu ý tránh đưa Vua đối phương vào thế “Pat”. VD – Vc6, Hc1 – Vc8 Trắng đi trước chiếu hết trong 2 nước Hf4, Vd8 Hf8 X Cách giải Vd8 X c. Chiếu hết bằng hai tượng Phương pháp chiếu hết là hai Tượng luôn luôn khống chế hai đường chéo sát cạnh nhau tạo thành một hàng rào ngăn cách Vua đối phương. Sau đó cùng với Vua dồn Vua đối phương vào một góc của bàn cờ và thực hiện nước chiếu hết. – Hình dưới-Trắng đi trước thắng. – Thực hiện Ta5 Vg1 Vh1 Vg1 . Nếu 1…Vh1 Vg1 + Vh1 . d. Chiếu hết bằng Tượng + Mã Phương pháp chiếu hết Vua bằng Tượng + Mã Là kết hợp Tượng + Mã cùng với Vua dồn Vua đối phương vào một góc bàn cờ có cùng màu với ô Tượng và chỉ có như vậy mới chiếu hết được Vua đối phương. Thực tế thi đấu cho thấy rằng, trong những trường hợp khó khăn nhất việc chiếu hết Vua bằng Tượng + Mã cũng chỉ thực hiện không quá 36 nước. Hình dưới-Trắng đi trước thắng. Thực hiện Th3! Vg1 Vh1 + Vg1 Tàn cuộc chiến thuật, chiến lược a. Cờ tàn Tốt * Vua chống Vua + Tốt Trong thế cờ tàn cuộc loại này thì nhiệm vụ của bên mạnh hơn là thực hiện ưu thế Tốt của mình với mục tiêu chiến lược là đưa Tốt lên phong cấp. Còn bên yếu thì cản trở đối phương thực hiện ý đồ chiến lược đó và cố gắng đưa vào thế “Pat”. Để hiểu được các dạng thế tàn cuộc này, cần nắm vững các quy tắc sau + Quy tắc 1 Thế đối Vua Bên nào chiếm được thế đối Vua thì bên đó có lợi bên có Tốt sẽ thắng cuộc, còn bên không có Tốt sẽ hòa cờ Thế đối Vua là hai Vua đứng đối diện nhau theo hàng ngang, cột dọc, đường chéo; đối Vua gần, Đối Vua xa. – Bên nào chiếm được thế đối Vua thì bên đó có lợi bên có Tốt sẽ thắng cuộc, còn bên không có Tốt sẽ hòa cờ – Xét ví dụ hình dưới Với thế cờ này, mặc dù Trắng đi trước thì kết quả vẫn là hòa bởi vì Đen luôn chiếm được thế đối Chẳng hạn Vc8! Vd8! – Đen chiếm thế đối Vua trước. + Vc8 và “Pat” hòa cờ. + Quy tắc 2 Ô hiệu quả Bên nào chiếm được ô hiệu quả thì bên đó có lợi Ô hiệu quả là ô trước Tốt cách một hàng ngang và hai ô bên cạnh nó. Nếu Tốt dịch chuyển lên phía trước thì ô hiệu quả của nó cũng được tịnh tiến theo. VD – Ve6, f5 – Vf8 Tốt ở vị trí f5, thì ô hiệu quả là e7, f7, g7. Trắng đi trước dùng thế đối Vua chiếm ô hiệu quả và giành thắng lợi. Cụ thể 1. Vf6! Chiếm thế đối Vua Ve8 hoặc Vg8 2. Vg7 – Trắng thắng cuộc vì chiếm được ô hiệu quả. Ngược lại đối với quân đen thì không được để cho đối phương chiếm được ô hiệu quả đó. Thông thường mỗi tốt có 3 ô hiệu quả nhưng Tốt biên chỉ có hai ô hiệu quả Đại đa số các thế cờ tàn cuộc mà chỉ còn lại một Tốt biên, trong khi Vua bên yếu ở vị trí tích cực thì kết quả là hòa cuộc vì bên phòng thủ chỉ lọt vào góc có Tốt tiến lên, để chờ thế “Pat”. + Quy tắc 3 Hình vuông của Tốt Hình vuông của Tốt là một hình vuông được tạo bởi các cạnh, có chiều dài là số ô cờ được tính từ vị trí đứng của tốt đến hàng ngang cuối mà Tốt sắp tiến lên để phong cấp. Nếu Vua đối phương đứng trong hình vuông của Tốt thì cản được Tốt của đối phương.ở đây không tính đến sự hỗ trợ của Vua đối phương và Vua đối phương ở vị trí bất lợi nhất. VD – Vh2, d5 – Vh4 Ở ví dụ trên Bên trắng đi trước sẽ thắng còn nếu bên đen đi trước sẽ hòa vì 1…Vg5. Vì Vua đen đã lọt vào hình vuông của Tốt d5. Quy tắc này có giá trị rất lớn cho người chơi trong việc tiết kiệm được thời gian suy nghĩ, giảm nhẹ được sự tính toán. – Trắng đi trước d6 Vg5, Vua Đen nằm ngoài hình vuông của Tốt , sau Vf6 3. d8/H + và Trắng thắng. – Đen đi trước …Vg5 Vua Đen lọt vào hình vuông của Tốt d5, Vf6 Ve7 hòa cờ. * Các Tốt phong tỏa lẫn nhau Muốn thực hiện tốt thế cờ này phải nắm vững nguyên tắc sau Bên nào có tốt ở trên cao thì bên đó có lợi và phải tấn công Tốt đối phương từ phía sau thông thường bằng Vua. – Hình dưới – Trắng đi trước thì thắng, Đen đi trước thì hoà. – Trắng đi trước Vf6 Vb5 Vc5 Vua Đen bị “hất vai” và Trắng thắng.. – Nếu bên Đen đi trước sẽ bắt được Tốt Trắng, song chỉ đạt được thế cờ hòa vì Vua Trắng chiếm được thế đối Vua d3 ..Vb5 Vc5 Vc4 Vd5 và hòa cờ. * Các Tốt thông ở khác cánh Trong thế trận tàn cuộc này, điều cần thiết hơn cả là phải tính thật chính xác xem nên đẩy Tốt lên phong cấp hay đưa Vua ra cản Tốt đối phương. Vd – Va2, b3 – Vh8, h7. Trong trường hợp này nếu bên trắng đi trước sẽ thắng 1. b4. Tốt trắng sẽ xuống phong cấp được vì Vua đen không lọt được vào hình vuông của Tốt b4, b8, f8, f4. Nếu bên đen đi trước 1. Vg7 thì vua đen đã kịp thời lọt vào hình vuông của tốt và sau khi 2. b2 h5!. Đen thắng cuộc dễ dàng vì Vua trắng không lọt được và hình vuông của Tốt đen. * Cờ tàn có nhiều Tốt Với loại tàn cuộc này, điều quan trọng là vị trí quân Vua và đặc tính của các quân Tốt trong từng thế trận một. * Tạo Tốt thông Tốt thông trong tàn cuộc chiếm một vi trí đặc biệt quan trọng . Trong trường hợp không có ưu thế Tốt, có nghĩa là khi thế trận hai bên cân bằng về số lượng Tốt, muốn tạo Tốt thông phương pháp thông dụng và hiệu quả hơn cả là thí một hoặc nhiều quân Tốt để tạo ra Tốt thông, tiến lên phong cấp. Tuy số lượng Tốt sẽ giảm đi nhưng bù lại chất lượng cao của các tốt còn lại chính là yếu tố quyết định. VD – Vg2, a5, b5, c5. – Vg4, a7,b7,c7 Trong trường hợp này bên trắng đi trước sẽ dễ dàng thắng cuộc. Vì Vua đen đứng quá xa các Tốt. Trắng có thể tấn công bằng cách đột phá Tốt. 1. b6 cb ba 3. c6 sau đó sẽ có một tốt tiến lên phong cấp Trong trường hợp trên bên trắng hi sinh hai Tốt nhưng bù lại có thể phong được Hậu. *Mã chống Tốt Ở đây mã có nhiệm vụ phải ngăn chặn không cho Tốt xuống phong cấp bằng cách chiếm lĩnh một ô nào đó trên đường tiến của Tốt để đạt được thế cờ hoà. VD – Vd5, b7 – Vd3, Md7. Trong trường hợp này Mã đen không bao giờ bị Vua trắng dồn ép 1. Vc6 Mb8+ 2. Vc7 Ma6 3. Vb6 Mb8. Nên thế cờ trên sẽ hoà. Nhưng nếu là Tốt biên thì Mã đen sẽ dễ dàng bị tiêu diệt nếu Vua đen không thể hỗ trợ kịp thời. Trong các thế trận Vua và Mã chống Vua + tốt thì cần thiết phải có sự phối hợp ăn ý giữa chúng. Nghĩa là phải phân định rõ trách nhiệm phòng thủ của từng quân cờ. Mã phải chiếm ô tiếp theo trên đường đi của tốt còn Vua thì tiến gần tới Tốt và tiêu diệt nó. Trong trường hợp bên Đen không có quân Mã, dù Trắng đi trước thì vẫn hoà. 1. Vc6 Vc8 Vb8 Va8 và hoà. Trong trường hợp này, Mã không thể cản trở Tốt tiến xuống phong cấp mà lại gây trở ngại cho Vua mình. Dĩ nhiên đây là thế trận hiếm xảy ra, nó cho chúng ta thấy rằng đối với Mã thì Tốt biên rất nguy hiểm. – Ngoài Tốt biên ra, bất kỳ Tốt khác dù đã tiến tới gần hàng ngang gần cuối, Mã vẫn có thể ngăn chặn một cách dễ dàng nếu kiểm soát được ô tiếp theo trên đường đi của Tốt. – Hình dưới Trắng đi trước hoà. – Ở ví dụ này, Mã Đen không bao giờ bị Vua Trắng dồn ép. Mã sẽ cơ động xung quanh 3 ô c8, a6, – Thực hiện 1. Vc6 Mb8+ Ma6+ 3. Vb6 Mb8 Mc6+ và hòa cờ. b. Cờ tàn Tượng *VD Tượng chống Tốt Tượng là loại quân có tầm đánh xa, từ ô tận cùng góc này bàn cờ sang ô tận cùng góc đối diện. Đặc điểm ấy cho phép Tượng dễ dàng đối phó chống tốt đối phương, dù ở bất kì nơi nào chăng nữa, Tượng chỉ cần kiểm soát một trong những điểm trên đường đi của Tốt. Nếu đối phương còn nhiều Tốt thì muốn ngăn chặn chúng, Tượng phải phối hợp hoạt động chặt chẽ ăn ý với Vua. Nếu đối phương còn nhiều quân Tốt bảo vệ nhau, thì bên tự vệ phải đặt nhiệm vụ hàng đầu là không cho chúng cơ động. – Ví dụ hình trên, các quân Trắng đang hoạt động với mức độ tích cực cao nhất. Vua đang tấn công điểm yếu duy nhất của bên Đen là ô d5 và Tượng khống chế đường chéo a8 – h1 không cho phép đối phương tiến hành biện pháp tấn công nào cả. Dù bên Đen đi trước thì kết quả vẫn là hoà. 1…Vd6 Ve6 và hoà. c. Cờ tàn Xe *VD Xe chống Tốt Xe và Vua có thể chiếu hết Vua đối phương. Vì thế, điều quan trọng ở đây là phải làm sao chống lại Tốt của đối phương. Thông thường Xe chống Tốt thì Xe thắng, thậm chí Vua bên mạnh còn cách xa Tốt nhưng kịp thời tiến lại gần Tốt khi cần thiết. Với loại tàn cuộc này cần ghi nhớ các quy tắc sau Nếu Tốt còn chưa qua đường giới tuyến và Vua còn tụt lại phía sau Tốt, thì bên mạnh chỉ cần dùng Vua cắt đường đi của Vua yếu trên hàng ngang là thắng cuộc. Còn nếu Tốt đã vượt qua đường giới tuyến rồi thì kết quả vẫn phải phụ thuộc vào vị trí các quân Vua và Tốt. Như vậy cờ tàn loại này thì nhân tố quyết định là Vua có kịp thời hỗ trợ cho Xe hay không ? – Hình trên – Đen đi trước và Trắng thắng. – Nếu không có Vua hỗ trợ và kèm cặp thì bên Đen không dám đẩy Tốt lên phía trước vì nó dễ bị mất. 1…b4 b3 b2 và Trắng thắng. – Nếu Vua Đen dìu Tốt lên thì Vua Trắng kịp thời tiến lại gần Tốt hỗ trợ Xe tiêu diệt Tốt đối Va5 Va4 b4 b3 và Trắng thắng. – Còn nếu Tốt đã vượt qua đường giới tuyến rồi thì kết quả vẫn phải phụ thuộc vào vị trí các quân Vua và Tốt. – Hình trên-Trắng đi trước thắng. – Vua Trắng có nhiệm vụ phải tiến lại gần Tốt Đen. Nếu chơi Vd6 Vc4! b3 Vc3 b2 và bên Trắng không thành công trong việc thực hiện mục tiêu. – Cách đánh đúng đắn duy nhất chỉ có thể như sau Vb7! dù bên Đen có xoay sở ra sao, thì cuối cùng Vua Trắng vẫn đuổi kịp Tốt Đen. 1….Vc4 b3 Vc3 b2 và Trắng thắng. d. Cờ tàn Hậu VD * Hậu chống Tốt Hậu là quân cờ mạnh nhất có khả năng phối hợp với Vua chiếu hết Vua đối phương. Muốn thắng lợi trong dạng tàn cuộc loại này phải dùng Hậu chặn Tốt. Trong trường hợp đối phương chỉ còn một Tốt ở ngưỡng của ô phong cấp mà Vua bên mạnh ở vị trí bất lợi quyền đi trước thuộc về bên có Hậu. Bên có Hậu muốn thắng cuộc chỉ cần nắm được nguyên tắc “tam giác định mạng” nguyên lý là dùng Hậu chiếu Vua, đe dọa bắt Tốt buộc đối phương phải đưa Vua vào vị trí phong cấp của Tốt, lợi dụng lúc đó Vua bên mạnh tiến sát lại gần Tốt hỗ trợ cho Hậu tiêu diệt Tốt đối phương. VD – Vb8, Hd8 – Ve2, d2. Ở trường hợp này một mình Hậu không thể ngăn được Tốt, Vì vậy muốn thắng cuộc Vua trắng phải đến giúp đỡ kịp thời cho Hậu 1. He8+ Vf2 2. Ha4 Ve2 3. Hc4 + Vf2 4. Hd3 ! Ve1 Vd1. Bên trắng đã buộc đen chiếm ô trước mặt Tốt và bắt đầu chuyển Vua lại gần phía Tốt họ sẽ lặp đi lặp lại cách cơ động như vậy nhiều lần cho tới khi Vua trắng đến sát Tốt đen thì thôi. Ba ô cờ c3, d1, e3 tạo thành ba đỉnh của một hình “tam giác định mạng”. – Hình trên-Trắng đi trước thắng. – Muốn thắng lợi, trước tiên Trắng phải tiêu diệt Tốt đối phương, sau đó kết hợp Vua và Hậu chiếu hết Vua đối phương. Vấn đề là một mình Hậu không thể tiêu diệt được Tốt. Để đạt được điều đó thì Vua Trắng phải đến giúp đỡ cho Hậu. – Thực hiện Vf2 Ve1 Vd1 Vc1 Vd1 Ve1 Vd1 Vc1 Vb1 – Tốt cũng chỉ có thể chống lại Hậu trong trường hợp đó là các Tốt trên cột “a”, “c”, “f”, “h” cách hàng ngang phong cấp một hàng và đang được Vua mình dìu dắt, đồng thời lúc này Vua đối phương đang ở xa. Hình trên – Trắng đi trước hoà. – Ở ví dụ này, Vua Trắng đang ở xa Tốt Đen nên nó có thể kịp thời đến hỗ trợ cho Hậu tiêu diệt Tốt hay không. – Thực hiện Hd8+ Vc1 Vb1 Va1!. Bây giờ Trắng phải chơi như thế nào? Bắt Tốt thì sẽ hòa cờ – “Pat”. Cho nên bên Trắng không thể thắng nổi. e. Cờ tàn có nhiều Tốt – Với tàn cuộc loại này, thì điều quan trọng là vị trí quân Vua và đặc tính của các quân Tốt trong từng thế trận. – Cuộc tấn công của đối phương làm cho bên Trắng khó chiến thắng. Bên Đen có thể đánh thẳng vào Tốt e3, Để đi tới thắng cuộc, Vua Trắng phải cơ động khôn khéo. Ví dụ – Trắng đi trước thắng. – Thực hiện Vd3 Vd7 f4 Ve6 ! và Trắng thắng. – Thông thường trong các điều kiện ngang nhau, ưu thế quyết định về thế trận liên hoàn là sự có mặt các Tốt thông tiến xa, hoặc có khả năng tạo ra chúng. Kế hoạch chơi là đẩy Tốt thông này lên để đánh lạc hướng Vua đối phương, đồng thời dùng Vua mình đột phá vào hàng ngũ đối phương để tiêu diệt Tốt. – Ví dụ Trắng đi trước thắng. Tốt a2 là quân Tốt thông cách xa nên nó tỏ ra nguy hiểm hơn Tốt thông c4 của Đen. Sau khi buộc phải đổi các quân Tốt ấy, Vua Đen thì ở xa, còn Vua Trắng lại rất gần các quân Tốt Đen ở cánh Vua. Thực hiện Va3 Va2 Vb2 Vc2 Vd2 Ve2 Vf2 Vg2 và Trắng thắng. 3. Phương pháp nghiên cứu tàn cuộc. Theo lý thuyết Cờ Vua hiện đại thì quá trình học tập, nghiên cứu tàn cuộc có thể chia ra làm 2 hướng chính Quá trình bổ sung kiến thức tàn cuộc và hoàn thiện kỹ năng thực hành tàn cuộc. Hai hướng nghiên cứu trên có quan hệ mật thiết với nhau, nâng cao định hướng này có tác dụng nâng cao định hướng khác. Song thực tế phải tiến hành nghiên cứu chúng một cách riêng biệt. a. Quá trình bổ sung kiến thức tàn cuộc. Quá trình này phải được tiến hành một cách một cách liên tục và có hệ thống các dạng thức tàn cuộc khác nhau. Tuần tự nghiên cứu tàn cuộc thường bắt đầu bằng tàn cuộc Tốt, Tàn cuộc Mã, tàn cuộc Tượng, tàn cuộc Xe, tàn cuộc Hậu và cuối cùng là tàn cuộc phối hợp. Tất cả các thế cờ tàn có thể chia ra làm hai nhóm Nhóm các thế cờ tàn “chính xác“ đã có những phân tích, đánh giá và phương pháp chơi cụ thể và nhóm các thế cờ tàn “có vấn đề“ cần sự nổ lực sáng tạo, tìm ra các nước đi tốt nhất qua việc tính toán các thế biến. – Có thể nghiên cứu lý luận tàn cuộc thông qua việc nghiên cứu 1 số lượng lớn các thế cờ “chính xác”. Trên thực tế thì điều này rất ít xảy ra. Thông thường các VĐV Cờ Vua phải thi đấu với các thế cờ tàn “có vấn đề”. Điều này đòi hỏi họ phải nghiên cứu các quy tắc chơi, các đòn thế và 1 số thủ pháp điển hình trong đánh giá tình thế. – Những kiến thức chung trong tàn cuộc có thể nghiên cứu qua tài liệu, sách vở Cờ vua hoặc trong các bài phân tích, bình luận của các VĐV. Làm việc với một số lượng đầy đủ các tư liệu, VĐV Cờ Vua sẽ rút ra được những kết luận hữu ích. Những quy tắc, các đòn thế, các ý tưởng đã chọn lựa và tập hợp nhất thiết phải đưa vào “thử nghiệm” – kiểm tra trong thực tiễn. b. Hoàn thiện kỹ năng thực hành tàn cuộc. Để hoàn thiện kỹ năng thực hành tàn cuộc, cần phải nghiên cứu những vấn đề chung nhất, các tình thế điển hình, các vấn đề về chiến lược như Làm thế nào để tích cực hoá vị trí của Vua, tính hợp lý trong đổi quân. đặc biệt quan trọng là việc cảm nhận “linh hồn” của giai đoạn này, xây dựng trạng thái ổn định tâm lý khi thi đấu…. Một số thế cờ tàn cuộc đơn giản 1. Trắng đi trước chiếu hết trong hai nước Vf1, Me5 Vh1, Tg1, ` Cách giải 1. Mg4, Th2 2. Mf2 X 2. Trắng đi trước chiếu hết trong 3 nước – Vh6, M b5,f5 . – Vh8, f6 Cách giai Mfe7, f5 2. Md6, f4 3. Mf7X 3. Chiếu hết trong 3 nước – Vf5, T d5-f6 , h5 – Vh7, h6, c5 Cách giải 1. Tc3, c4 Vf6, Vh8 X 4. Chiếu hết trong hai nước Vc1, He8, Mf5 Vc3 Cách giải1. Ha4, Vd3 Hc2 X 5. Chiếu hết trong ba nước – Vd5, Ma8, c7, f7 – Vd7 Cách giải 1. f8/X , Ve7 2. c8/X, Vd7 3. Xc7 X 6. Chiếu hết trong hai nước – Va7, Hg4, d2 – Va5, a4, b5, h4 Cách giải 1. Hh3! … ~ Vb4 2. Hc3 X 7. Chiếu hết trong hai nước – Ve3, He6, Mg2, Td1 – Vg5, h7 Cách giải Mh4 ! 1. … h6 2. He7 X 1…Vh4 2. Hg4 X 1…h5 2. Mf3 ! X 8. Chiếu hết trong hai nước – Vf7, Hg6, Mb4, Tc6 – Ve5, c7, f5 Cách giải Hg1. 1. …Vf4 2. Md3 X 1.…f4 2. Hc5 X 1… Vd6 2. Hd4 X 9. Chiếu hết trong hai nước – Ve1, Ha2, Th7, M f5- h3 – Ve4, c6 Cách giải Tg8! 1…Vf5 2. He6 X 1…Vd3 2. Hc4 X 1… Vf3 2. He2 X 1….c5 2. Hd5 X 10. Chiếu hết trong bốn nước – Va5, Ta8, c7 – Va7 Cách giải Vb5, Va8 Vc6, Va7 c8/X, Va6 Xa8 X 11. Chiếu hết trong hai nước – Vb6, Hg2, Te4, Tb8, Md6, g5 – Ve5 Cách giải He2! có 3 trường hợp xảy ra Trường hợp 1 Trường hợp 2 Trường hợp 3 1. He2, Vf4 1. He2, Ve6 1. He2, Vd4 2. Mf7 X. 2. Mb5 X. 2. Tc6 X. Hãy bắt đầu tính đến tàn cuộc ngay từ giai đoạn trung cuộc. Để khi đổi quân đưa về hình có lợi. Khi hai bên đổi quân thì thường sẽ có một bên có lợi hơn bên còn lại. Rõ ràng. Vua là một quân cờ khá mạnh. Khoảng bằng một quân nhẹ. Nếu hơn một hay hai Tốt, hãy đổi quân chứ không đổi Tốt. Nếu kém một hay hai Tốt, hãy đổi Tốt chứ không đổi quân. cờ tàn Tốt thì hơn một hay hai Tốt dễ thắng hơn hẳn là khi còn quân Nếu đang ưu thế thì đừng để tất cả những quân Tốt còn lại ở cùng một cánh. Như kiểu tàn cuộc Tượng khác màu hơn hai Tốt, hai Tốt càng xa nhau thì càng khó phòng thủ Có một Tốt thông xa thì đã có một nửa cơ hội giành chiến thắng. Thực ra cũng tùy Có Tốt thông thì cần đẩy lên càng nhanh càng Tốt. Tốt chồng, Tốt cô lập, Tốt bị cản đều là Tốt yếu. Nên tránh các loại Tốt này. dễ bị bắt Cờ tàn dễ thắng nhất là cờ tàn Tốt. xem lại số 4 và số 5 Nên dùng Vua để cản đường Tốt thông vì Vua là quân cờ duy nhất không bị Vua bên kia đe dọa. Quân cờ dễ gặp nguy hiểm khi cản Tốt là quân Mã. Bạn nào từng đánh cờ tàn Mã chống Tốt sẽ hiểu điều này. Cặp Tượng mạnh hơn đáng kể so với Tượng Mã. Tượng Mã có cách đi khác nhau nên rất khó phối hợp, không bù trừ cho nhau như cặp Tượng. Tượng mạnh hơn Mã trong hầu hết trường hợp, trừ những hình cờ mà Tốt tương đối kín. Tượng không nhảy qua đầu được như Mã Đừng đặt Tốt vào ô cùng màu với Tượng của mình. Vì lúc đó Tượng sẽ thành Tượng xấu Tàn cuộc dễ hòa nhất là tàn cuộc Tượng khác màu. Kể cả có hơn hai Tốt thì trên 50% số trường hợp là hình cờ hòa. Nên đưa Xe đứng đằng sau Tốt thông của mình. Để dễ đẩy Tốt lên Việc đưa Xe lên hàng ngang thứ 7 của đối phương đáng giá bằng một Tốt. Tức là bỏ một Tốt để đưa được Xe lên hàng Tốt của đối thủ là một sự đánh đổi xứng đáng. Không phải cờ tàn Xe nào cũng hòa. Kể cả có bằng Tốt Luôn tiềm ẩn đòn chiếu vĩnh viễn trong cờ tàn Hậu. Hậu điên Mỗi nước đi trong tàn cuộc đều có ý nghĩa quyết định đến cục diện của cả ván cờ. Đang thắng có thể chuyển thành thua ngay. Phân loại cờ tướng tàn cuộc thực dụng1. Cờ tàn cuộc theo nguyên tắc2. Cờ tàn cuộc không theo nguyên tắc12 thế cờ tướng tàn cuộc thực dụng1. Cờ tàn Đơn mã thắng đơn Đơn mã khéo thắng đơn tốt2. Cờ tàn mã Mã tốt thấp thắng sĩ toàn khuyết Mã tốt cao thắng tượng sĩ bền3. Cờ tàn pháo Pháo tốt thắng sĩ tượng Song pháo tốt sĩ tượng thắng đơn mã tốt sĩ tượng bền4. Cờ tàn mã Mã pháo song sĩ thắng mã tượng Mã pháo sĩ tượng bền thắng pháo sĩ tượng bền5. Cờ tàn mã pháo Mã pháo tốt thắng song pháo sĩ Mã pháo song tốt thắng song pháo sĩ tượng bền6. Cờ tàn Đơn xe thắng sĩ tượng Đơn xe thắng song mã Cờ tàn thực dụng là những thế cờ căn bản được đúc kết lại từ kinh nghiệm thực chiến của các cao thủ. Cờ tàn cuộc tổng kết lại cho người chơi nguyên tắc đi của những thế cờ chung căn bản. Dựa vào đó, chỉ cần nhìn xem cờ tướng tàn cuộc đang ở trong thế nào sẽ dễ dàng biết cách giành chiến thắng hoặc ít nhất là giữ hòa ván đấu. Xem thêm Các thế cờ tướng đỉnh cao 1. Cờ tàn cuộc theo nguyên tắc Loại cờ tàn này sẽ dựa vào lực lượng quân cờ còn lại của hai bên mà có thể đưa ra phương án kết thúc ván cờ có lợi. Loại này thường theo những thế cố định như Xe hòa Pháo song Sĩ, Xe Pháo tất thắng Xe khuyết Sĩ Tượng, đơn Xe hòa Sĩ Tượng toàn, Pháo Sĩ thắng song Sĩ… 2. Cờ tàn cuộc không theo nguyên tắc Ở loại này, có thể lực lượng quân cờ hai bên cân bằng. Thế nhưng chỉ cần vị trí quân cờ không thuận lợi là đối phương có thể tận dụng và khai thác những điểm yếu. Từ đó, tung ra cờ tướng tàn cuộc sát chiêu để giành được chiến thắng cuối cùng. 12 thế cờ tướng tàn cuộc thực dụng 1. Cờ tàn mã Mã được xem là quân cờ vô dùng linh hoạt trên bàn cờ tướng. Nếu về thế cờ tàn cuộc cuối trận mà bạn vẫn còn sở hữu quân cờ Mã thì sức mạnh cực kỳ đáng nể đấy. Có một số thế cờ tướng tàn cuộc với mã thường gặp như dưới đây. Đơn mã thắng đơn tượng Thế cờ này tận dụng vị trí không được thuận lợi của quân tướng và quân tượng để giành chiến thắng. Ta sẽ dùng quân mã hạn chế và đuổi bắt quân tượng. Áp dụng chiếu bí để ép tướng đối thủ và giành chiến thắng. Đơn mã khéo thắng đơn tượng Đơn mã khéo thắng đơn tốt Cũng chỉ ở một trường hợp đặc biệt, vị trí các quân thuận lợi thì đơn mã mới có thể thắng đơn tốt ở thế cờ tàn. Thế nhưng, để có thể giành chiến thắng thì vẫn cần những nước đi khéo léo và chính xác của người chơi. Đơn mã khéo thắng đơn tốt 2. Cờ tàn mã tốt Mã kết hợp với tốt tạo thành bộ đôi tấn công cực kỳ đáng sợ trong thế cờ tàn. Tuy nhiên, chỉ ở một vài trường hợp thì mới có thể cầm bộ đôi này để giành chiến thắng. Mã tốt thấp thắng sĩ toàn khuyết tượng Nhờ vị trí thuận lợi của quân tốt đã chiếm được 1 sườn cấm cung. Do đó mới có thể khéo léo dùng mã để thắng trận này. Mã tốt có thể thắng được sĩ toàn tượng khuyết Mã tốt cao thắng tượng sĩ bền Ở thế bình thường, mã tốt cao rất khó để có thể thắng được Sĩ tượng bền. Duy ở một số trường hợp vị trí tướng và đôi song tượng không thuận lợi mới được chút lợi thế. Dưới đây là một ví dụ điển hình cho thế cờ tàn thực dụng này. Ở vị trí quân cờ có lợi thì mã tốt hoàn toàn có thể thắng sĩ tượng bền 3. Cờ tàn pháo tốt Thế cờ này thì yêu cầu bên pháo tốt phải còn ít nhất một tượng, một sĩ thì mới có thể có cơ hội để giành chiến thắng dễ dàng. Pháo tốt thắng sĩ tượng bền Nếu pháo tốt cao và đã chiếm được ưu thế thì chỉ cần còn một tượng để dựa vào là đã có thể dành được chiến thắng. Và thế cờ tàn dưới đây là một ví dụ điển hình. Cờ tàn cuộc pháo tốt có thể thắng được sĩ tượng bền Song pháo tốt sĩ tượng thắng đơn mã tốt sĩ tượng bền Sở hữu song pháo, tốt cao cùng bộ tượng sĩ đảm bảo công thủ toàn diện. Vì thế nên hạn chế đổi quân ở thế cờ này. Đáp ứng yêu cầu này thì chỉ cần khéo léo một chút trong những nước đi là có thể giành chiến thắng trước Mã Tốt Sĩ tượng bền. Song pháo tốt sĩ tượng có thể thắng mã tốt sĩ tượng bền 4. Cờ tàn mã pháo Mã và pháo đều là những quân cờ có thể di chuyển vô cùng linh hoạt. Vì thế, tàn cuộc ta rất khó đoán nước đi cũng như phương hướng tấn công của bộ đôi này. Một số thế cờ điển hình của cờ tàn mã pháo Mã pháo song sĩ thắng mã tượng bền Đây là thế cờ căn bản rất hay gặp và nhiều khi đánh ra cờ hòa. Thế nhưng chỉ cần hạn chế đổi quân, lợi dụng tướng đỏ để phá xong tượng thì có thể giành chiến thắng. Mã pháo sĩ bền thắng mã tượng bền Mã pháo sĩ tượng bền thắng pháo sĩ tượng bền Thường thì thế cờ này sẽ dẫn tới kết quả hòa. Rất khó để bên đỏ giành được chiến thắng. Chỉ khi vị trí tướng đen quá xấu như ví dụ dưới đây thì mới tránh khỏi kết cục hòa cờ. Mã pháo sĩ tượng bền thắng pháo sĩ tượng bền 5. Cờ tàn mã pháo tốt Bộ ba Pháo – Mã – Tốt là combo ác mộng khi cờ tàn với sức tấn công vô cùng khủng khiếp. Mã pháo tốt thắng song pháo sĩ bền Thế cờ tàn này đã được nhiều cao thủ kiểm chứng thực tế. Mã pháo tốt nếu có thêm sĩ tượng hoàn toàn có thể thắng song pháo sĩ bền. Mã pháo song tốt thắng song pháo sĩ tượng bền Mã pháo song tốt thắng song pháo sĩ tượng bền Có thể nói thế cờ này khá khó xác định. Phụ thuộc rất nhiều vào trình độ của cờ thủ. Bên này đi cờ chính xác hơn đều có thể giành được chiến thắng cuối cùng. 6. Cờ tàn xe Xe là quân cờ lợi hại nhất trên bàn cờ tướng. Tàn cuộc, quân xe hoàn toàn có thể thay đổi toàn bộ cục diện của một trận đấu. Đơn xe thắng sĩ tượng bền Đơn xe rất khó để thắng được sĩ tượng bền. Nhưng nếu đặt vào trường hợp thuận lợi thì điều gì cũng có thể xảy ra. Ví dụ thế cờ tàn dưới đây. Đơn xe thắng sĩ tượng bền Đơn xe thắng song mã Cờ tàn đơn xe thắng song mã Hãy chờ đón phần 2 của bài “Tổng hợp 12 thế cờ tàn thực dụng – Sát chiêu của cao thủ cờ tướng” tại để dễ dàng biết cách xử lý khi rơi vào thế cờ tàn nhé!

các thế cờ tàn